Թեմատիկ հարցեր և վարժություններ.

1. Ինչո՞ւ  է   ջրածինը  համարվում  համար  մեկ  տարրը  Տիեզերքում

Ջրածինը Տիեզերքի ամենատարածված տարրն է ,կազմում է ատոմների ընդհանուր թվի մոտ 75%-ը և զանգվածի 90%-ը: Այն աստղերի և Արեգակի հիմնական «վառելանյութն» է. աստղերի ներսում տեղի ունեցող ջերմամիջուկային ռեակցիաների արդյունքում ջրածնից առաջանում է հելիում, ինչի շնորհիվ անջատվում է հսկայական քանակությամբ էներգիա:

2. Բնութագրեք  ջրածին  քիմիական տարրի իզոտոպները.

     ա)  քիմիական նշանը. H

     բ)  դիրքը պարբերական համակարգում՝ ո՞ր պարբերության և ո՞ր խմբի տարր է. 1 պարբերության, 1 խումբ

     գ)  հարաբերական ատոմային զանգվածը. 1.00794                                          

     դ)   ատոմի կառուցվածքը`(միջուկի լիցքը…,միջուկում պրոտոների թիվը…, էլեկտրոնների     

             թիվը…,էներգետիկ մակարդակների թիվը, էլեկտրոնային բանաձևը), իզոտոպների բաղադրությունը

Միջուկի լիցքը. +1
Պրոտոնների թիվը. 1
Էլեկտրոնների թիվը. 1
Էներգետիկ մակարդակների թիվը. 1
Էլեկտրոնային բանաձևը. 1s^1
Իզոտոպների բաղադրությունը.
Պրոտիում. 1 պրոտոն, 0 նեյտրոն
Դեյտերիում. 1 պրոտոն, 1 նեյտրոն
Տրիտիում. 1 պրոտոն, 2 նեյտրոն

      գ)  մետա՞ղ է.  թե՞  ոչ մետաղ ոչ մետաղ

3.   Ինչպիսի՞  վալենտականությունը և օքսիդացման աստիճանը  է ցուցաբերում ջրածինը   

      միացություններում, գրեք պարզ և բարդ նյութերի օրինակներ և դրանցում որոշեք ջրածնի     

      վալենտականությունը և  օքսիդացման աստիճանը

Ջրածնի վալենտականությունը միացություններում միշտ I է։

Օքսիդացման աստիճանը.
Ոչ մետաղների հետ: +1
Ակտիվ մետաղների հետ: -1
Պարզ նյութում: 0

4. Գրեք ջրածին քիմիական տարր պարունակող պարզ և բարդ նյութերի բանաձևերը.    

     որոշեք նրանց հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները` Mr, մոլային    

     զանգվածները`M գ/ մոլ, նաև բարդ նյութերի որակական և քանակական   

     բաղադրությունները

ՆյութըՏեսակըMr​M (գ/մոլ)Բաղադրությունը
H_2 | ՋրածինՊարզ22Կազմված է ջրածնի 2 ատոմից
H_2O | ՋուրԲարդ1818Որակական՝ H և O; Քանակական՝ 2 ատոմ H, 1 ատոմ O
CH_4 | ՄեթանԲարդ1616Որակական՝ C և H; Քանակական՝ 1 ատոմ C, 4 ատոմ H

5. Որոշեք ջրածինը օդից ծանր է,  թե՞ թեթև. քանի ՞ անգամ. .. Ջրածինը օդից թեթև է մոտ 14.5 անգամ

6. Ինչպիսի՞ ռեակցիաների օգնությամբ են ջրածին ստանում լաբորատորիայում և արդյունաբերության մեջ, գրեք համապատասխան ռեակցիաների հավասարումները


Ջրածինը ստանում են ինչպես լաբորատորիայում, այնպես էլ արդյունաբերության մեջ տարբեր քիմիական ռեակցիաներով։

Լաբորատորիայում ջրածնի ստացումը

Մետաղների փոխազդեցությունը թթուների հետ

Ակտիվ մետաղները (օր.՝ ցինկ, մագնեզիում) փոխազդում են նոսր թթուների հետ՝ անջատելով ջրածին։

Օրինակներ.

  • Zn + 2HCl ➛ ZnCl₂ + H₂↑
  • Mg + 2HCl ➛ MgCl₂ + H₂↑

Ակտիվ մետաղների փոխազդեցությունը ջրի հետ

  • 2Na + 2H₂O ➛ 2NaOH + H₂↑
  • Ca + 2H₂O ➛ Ca(OH)₂ + H₂↑

Ջրի էլեկտրոլիզ

2H₂O ➛ 2H₂↑ + O₂↑

(էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ)

Արդյունաբերության մեջ ջրածնի ստացումը

Մեթանի ջերմային վերափոխում (բնական գազից)

Սա ամենատարածված մեթոդն է։

CH₄ + H₂O ➛ CO + 3H₂ (բարձր ջերմաստիճանում, կատալիզատորի առկայությամբ)

Այնուհետև իրականացվում է ջրագազային փոխակերպում.

CO + H₂O ➛ CO₂ + H₂

Ջրի էլեկտրոլիզ (արդյունաբերական մասշտաբով)

2H₂O ➛ 2H₂ + O₂

Կոքսի փոխազդեցությունը ջրի գոլորշու հետ (ջրագազի ստացում)

C + H₂O ➛ CO + H₂

7.  Ջրածնի քիմիական հատկությունները, այսինքն փոխազդեցությունը պարզ  և  բարդ նյութերի հետ, գրեք համապատասխան ռեակցիաների հավասարումները։

Ջրածինը այրվում է թթվածնում՝ առաջացնելով ջուր.

2H2​+O2 ➛ ​2H2​O

Հալոգենների հետ

  • H2+Cl2→2HClH2​+Cl2​→2HCl (լույսի ազդեցությամբ)
  • H2+F2→2HFH2​+F2​→2HF
  • H2+Br2→2HBrH2​+Br2​→2HBr

Ազոտի հետ

Բարձր ջերմաստիճանի և ճնշման պայմաններում (կատալիզատոր՝ Fe).

N2​+3H2​→2NH3​

Ծծմբի հետ

H2​+S→H2​S

Փոխազդեցություն բարդ նյութերի հետ

1. Մետաղների օքսիդների հետ (վերականգնիչ հատկություն)

Ջրածինը վերականգնում է մետաղները նրանց օքսիդներից.

  • CuO+H2→Cu+H2OCuO+H2​→Cu+H2​O
  • Fe2O3+3H2→2Fe+3H2OFe2​O3​+3H2​→2Fe+3H2​O

Օրգանական միացությունների հիդրոգենացում

Օրինակ՝ էթենի հիդրոգենացում.

C2​H4​+H2​→C2​H6​

Որոշ ակտիվ մետաղների հետ (հիդրիդների առաջացում)

  • 2Na+H2→2NaH2Na+H2​→2NaH
  • Ca+H2→CaH2Ca+H2​→CaH2​

Unit 15-16

  1. I’ve made my decision. I’m going to buy the blue one.
  2. This dress is wonderful – but it’s a little too expensive for me.
  3. I’ve broken my new CD player and now it’s useless.
  4. In the past, rich people often had servants to do everything for them.
  5. We offer top quality products at affordable prices!
  6. The advert was untrue, so I complained to the manager.
  7. Please be careful with that painting – it’s extremely valuable.
  8. When you compare our prices with other shops, we’re the cheapest!
  1. Could I borrow some money from you until the weekend?
  2. I can’t choose between the blue shoes and the green shoes.
  3. Why don’t you take it back to the shop you got it from?
  4. It can be very worrying when you are in debt to the bank.
  5. We need to hurry up or the shops will be closed.
  6. I paid for the CD in cash and then left the shop.
  7. I think you are wrong about the new shopping centre.
  8. Do they have cars for rent here?

27 I heard there’s a new sports shop in town. → A
28 I don’t have much money… → C
29 …to send a person to Mars. → D
30 …asked the assistant for a little advice. → D

31 In my experience, the Chinese are very friendly. → A
32 Dad has to go to work early tomorrow… → A
33 Which is more important – money or the environment? → B
34 …the largest computer store in Europe. → D

35 Let me just add up what I’m buying… → B
36 Bob invested a lot of money… → B
37 I’m saving all my pocket money up… → C
38 The old man took the book down from the shelf… → B
39 …so I gave them away. → D
40 …waited for my change. → A
41 Home Lovers have got lots of bargains in their sale this year. → C
42 I usually spend any money I have on clothes. → A

Unit 15

A. Complete using the words in the box

(I • you • he • she • it • we • they)

  1. I asked Mr Simons, my science teacher, what glass was and he said that it is a liquid.
  2. Hi Diana! Are you still coming shopping with us tomorrow?
  3. My mum studied history at university. She says it was a really interesting course.
  4. Scientists are working hard to find cures for lots of diseases, but they haven’t found a cure for the common cold yet.
  5. Adam, do you think we should all bring some food with us to your party?
  6. Dad, do you know if they sell computer games in the market?

B. Replace the bold words with a word from the box

(him • her • it • us • them)

  1. Did you give that book back to Alicia? → her
  2. I told Bill that you don’t eat meat. → him
  3. Why does she always give our class more tests than the other class? → us
  4. They paid Kate Winslet a lot of money to be in this film. → her
  5. I haven’t seen Rich and Andy for ages. → them
  6. Did you give an invitation to Mr and Mrs Clark? → them
  7. A TV channel has invited my family to take part in a game show! → us

C. Rewrite the sentences using the word given

  1. This is where we live. house
    This is our house.
  2. That wallet belongs to me! That
    That’s my wallet!
  3. Do those shoes belong to you? your
    Are those your shoes?
  4. That car doesn’t belong to them. car
    That’s not their car.
  5. This is where she sleeps. bed
    This is her bed.
  6. That isn’t what he does. job
    That isn’t his job.
  7. Have you seen the dog’s blanket? its
    Where’s its blanket?

D. Correct (✓) or write the extra word

Is that my milkshake or yours milkshake? → milkshake

Look where the dog has put its bone! → ✓

I haven’t got a camera with me because I’ve lent mine to my brother. → ✓

Your DVD player is just the same as theirs is. → is

Is it your decision or hers decision? → decision

You can borrow my laptop, but why aren’t you using yours laptop? → laptop

I think those are your CDs and these are ours. → ✓

This is her book, these are your books and these two are mine books. → books

That video belongs to Carol and Doug – at least, I think it’s theirs video. → video

E. Each bold word is wrong – write the correct word

  1. That’s great, Cathy. Did you make that yourself?
  2. Doug hit himself in the eye by mistake with his toothbrush!
  3. Cats can look after themselves, can’t they?
  4. I hope you all enjoy yourselves on holiday!
  5. Dad didn’t help me. I did it all myself!
  6. We painted the room ourselves; we didn’t pay anyone to do it.
  7. This kitchen isn’t going to clean itself, you know!
  8. Wendy decided that she would buy herself a new dress in the sales.

F. Complete using the correct pronouns or determiners

  1. you
  2. it
  3. your
  4. yours
  5. their
  6. them
  7. you
  8. he
  9. its
  10. himself
  11. his
  12. us
  13. yourself
  14. him
  15. his

Unit 14

C. Circle the extra word in each sentence.

  1. Do you think we will ever send a person to Mars?
  2. When you go to the London, don’t forget to see the London Eye.
  3. When we use the cars, we damage the environment.
  4. I’m not telling a lies! It’s the truth.
  5. I’m looking for a teacher who can teach me the German.
  6. Ray needs a warm hat and a new coat for his visit to Russia.
  7. Dad has gone to a work and forgotten the car keys.
  8. Some people have an unusual pets, such as lions or tigers.

E. Rewrite the sentences correctly, adding articles where necessary.

  1. We had a great time in the USA.
  2. Let’s go to Belgium for a week this summer.
  3. Where’s the money I gave you on the fifteenth of last month?
  4. I’d like to join the army and become a soldier.
  5. For Christmas, I got a book, a DVD and the latest CD by my favourite band.
  6. They say that the English drink a lot of tea.
  7. I heard a song on the radio that I really liked.
  8. Do the Japanese and other people in Asia eat cheese?

F.

Gary: It’s a lovely day, isn’t it? Let’s walk down to the shops and look around.

Helen: That’s a good idea. I’ll just have a look in the kitchen and see what we need.

Gary: I got some milk yesterday, so we don’t need any more. We might need some bread, though.

Helen: Okay. Bread … oh, and a packet of sugar. After shopping, we could go to the new market in the town centre and see what they have.

Gary: Right. You get your coat and I’ll get the car keys.

1. Ի՞նչ է հոսանքի աշխատանքը: Ինչ բանաձևով են այն հաշվում: Հոսանքի աշխատանքի բանաձևը ձևակերպեք բառերով:

Էլեկտրական հոսանքի աշխատանքը հավասար է շղթայի տվյալ տեղամասով անցնող լիցքի և այդ տեղամասի ծայրերում եղած լարման արտադրյալին:

A = U • I • t:

Հոսանքի աշխատանքը հավասար է լարման, հոսանքի ուժի և այն ժամանակամիջոցի արտադրյալին, որի ընթացքում կատարվել է աշխատանքը:

2. Ո՞րն է աշխատանքի միավորը ՄՀ-ում:

Աշխատանքի միավոր ընդունված է 1 Ն ուժի կատարած աշխատանքը՝ այդ ուժի ուղղությամբ 1 մ ճանապարհ անցնելիս: Ի պատիվ անգլիացի գիտնական Ջեյմս Ջոուլի (1818-1889)` այդ միավորն անվանում են ջոուլ (Ջ).

1 Ջ = 1 Վ • 1 Ա • 1 վ

3. Ո՞ր ֆիզիկական մեծություննեն անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն: Ինչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը: 

Հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է հոսանքի կատարած աշխատանքի հարաբերությանը այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում այդ աշխատանքը կատարվել է: Այն ցույց է տալիս աշխատանքի կատարման արագությունը:

P = A/t = U • 1

4. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպես են առնչվում այդ միավորները վատտին:

Հզորության հիմնական միավորը Վատտն է (1 Վտ):

Միլիվատտ (մՎտ): 1 մՎտ = 0.001 Վտ

Կիլովատտ (կՎտ): 1 կՎտ = 1000 Վտ

Մեգավատտ (ՄՎտ): 1 ՄՎտ = 1,000,000 Վտ

5. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրել այդ միավորի և ջոուլի կպն արտահայտող հավասարությունը:

Կենցաղում հոսանքի աշխատանքը չափելու համար օգտագործվում է կիլովատտ-ժամ (կՎտ·ժ) միավորը:

  • Կապը Ջոուլի հետ: 1 կՎտ·ժ = 3,600,000 Ջ: կամ 3.6 ՄՋ

6. Ի՞նչ փորձով կարելի է համոզվել, որ միևնույն հոսանքի ուժի դեպքում հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը համեմատական է հաղորդչի դիմադրությանը:

Որպեսզի համոզվենք, որ միևնույն հոսանքի ուժի դեպքում անջատվող ջերմաքանակը կախված է դիմադրությունից, պետք է տարբեր դիմադրություններ ունեցող հաղորդիչները միացնել հաջորդաբար: Այդ դեպքում նրանցով կանցնի նույն հոսանքի ուժը, և կնկատենք, որ ավելի մեծ դիմադրություն ունեցող հաղորդիչն ավելի շատ է տաքանում:

7. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը: Գրել բանաձևը:

Q = I² • R • t

8. Ձևակերպել Ջոուլ- Լենցի օրենքը:

Հոսանքակիր հաղորդչում անջատվող ջերմաքանակը հավասար է հոսանքի ուժի քառակուսու, հաղորդչի դիմադրության և հոսանքի անցման ժամանակամիջոցի արտադրյալին:

9. Բացատրեք, թե ինչո՞ւ է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:

Հաղորդչում էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ շարժվող էլեկտրոնները բախվում են բյուրեղային ցանցի հանգույցներում գտնվող իոններին: Այդ բախումների հետևանքով էլեկտրոնների կինետիկ էներգիայի մի մասը փոխանցվում է իոններին, որոնք սկսում են ավելի արագ տատանվել: Արդյունքում հաղորդչի ներքին էներգիան մեծանում է, և այն տաքանում է:

10. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:

Ապակե բալոն, որից օդը հանված է կամ լցված է իներտ գազով:

Վոլֆրամե թելիկ, մեծ դիմադրությամբ և հալման բարձր ջերմաստիճանով օժտված մետաղ:

Հաղորդալարեր, որոնք պահում են թելիկը:

Կոթառ և հպակներ՝ շղթային միանալու համար:

Խնդիր 1.  2 Վ լարման համար հաշվարկված քանի՞ միատեսակ լամպ է անհրաժեշտ հաջորդաբար միացնել, որպեսզի ստացված տոնածառի ծաղկաշղթան հնարավոր լինի միացնել 100 Վ լարման ցանցին:

Vg = n × Vl

n= Vg/Vl

n = 100Վ/ 2Վ

n=50

100 Վ լարման ցանցին միացնելու համար անհրաժեշտ է հաջորդաբար միացնել 50 միատեսակ լամպ, որոնցից յուրաքանչյուրը հաշվարկված է 2 Վ լարման համար։

Խնդիր 2. 35 Օմ և 7 Օմ դիմադրություն ունեցող 2 ռեզիստորներ միացված են հաջորդաբար: Նրանցից որի՞ ծայրերում է լարումը փոքր և քանի՞ անգամ:

Փոքր լարումը կլինի այն ռեզիստորի ծայրերում, որի դիմադրությունն է փոքրը, այսինքն՝ R_2 = 7 Օմ դիմադրություն ունեցող ռեզիստորի ծայրերում։

Մեծ լարումը (V_1) փոքր լարումից (V_2) մեծ է 5 անգամ։ Հետևաբար, փոքր լարումը 5 անգամ փոքր է մեծ լարումից։

Փոքր լարումը կլինի 7 Օմ դիմադրություն ունեցող ռեզիստորի ծայրերում և այն 5 անգամ փոքր կլինի 35 Օմ դիմադրություն ունեցող ռեզիստորի ծայրերում եղած լարումից։

Խնդիր 3.

Շղթայի AB տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 10 Օմ է : Որոշել R3 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1= 2 Օմ’ R2= 5 Օմ: Որքան է հոսանքի ուժը  AB տեղամասում, եթե վոլտաչափի ցուցմունքը 6Վ է:

R_3 հաղորդչի դիմադրությունը՝ R_3 = 3 Օմ

Հոսանքի ուժը AB տեղամասում՝ I = 0.6 Ա

Խնդիր 4. Նկարում պատկերված շղթայում ամպերաչփը ցույց է տալիս 1,5 Ա, իսկ վոլտաչափը՝ 12 Վ: Որոշել R2 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1= 2 Օմ է:

R_2 հաղորդչի դիմադրությունը հավասար է 6 Օմ

Խնդիր 5. Որոշեք նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի դիմադրությունը, եթե միմյանց միացված ռեզիստորների դիմադրությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ R1 = 6 Օմ, իսկ R2 = 8 Օմ:

Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը մոտավորապես հավասար է 3.43 Օմ

Խնդիր 6. Ինչի՞ է հավասար նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը, եթե միմյանց զուգահեռ միացված միատեսակ լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը 33 Օմ է:

Ենթադրելով, որ կան երեք զուգահեռ միացված լամպ, շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը հավասար է 11 Օմ

Խնդիր 7. Լարումը նկարում պատկերված շղթայի տեղամասում 50 Վ է, իսկ հոսանքի ուժը՝ 1 Ա: Որոշեք երկրորդ ռեզիստորի դիմադրությունը, եթե առաջինինը՝ 5 Օմ է:

Երկրորդ ռեզիստորի դիմադրությունը հավասար է 45 Օմ:

1. Ո՞ր ամպերաչափի ցուցմունքն է ավելի փոքր` Al-ի՞, թե՞ A2-ի:

I_1 = 0.3Ա

I_2 = 0.25 Ա

A2 ամպերաչափի ցուցմունքն է ավելի փոքր։

2. Էլեկտրական շղթայի տեղամասով 16 ր-ում տեղափոխվեց 240 Կլ լիցք: Այդ ընթացքում էլեկտրական դաշտը կատարեց 1200 Ջ աշխատանք: Որոշել լարումն այդ տեղամասում և հոսանքի ուժը:

Լարումն այդ տեղամասում՝ U = 5 Վ

Հոսանքի ուժը՝ I = 0.25 Ա

3. 12,8մ երկարության և 0,1 մմ հատույթի մակերեսով հաղորդալարում հոսանքի ուժը 4Ա է, երբ լարումը 220 Վ է: Ի՞նչ նյութից է պատրաստված հաղորդալարը:

Հաղորդալարը պատրաստված է նիկելինից։

4. Որոշեք A ամպերաչափի և VI վոլտաչափի ցուցմունքները (տես նկարը), եթե R1 և R2 սպառիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 4 Օմ, իսկ V2 վոլտաչափի ցուցմունքը` U2 = 2 Վ:

I=0.5Ա

U_1=1Վ

15. Շղթայի AB տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 10 Օմ է (տես նկարը): Որոշեք R3 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1 և R2 հաղորդիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 5 Օմ: Որքա՞ն է հոսանքի ուժը AB տեղամասում, եթե վոլտաչափի ցուցմունքը 6Վ է:

I = 0.6 Ա

1. Բերեք էլեկտրական շղթայի օրինակ, որտեղ երևում է սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:

Սպառիչների զուգահեռ միացման գլխավոր առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ այն է, որ զուգահեռ միացման դեպքում մեկ սպառիչի անջատումը կամ շարքից դուրս գալը (օրինակ՝ լամպի այրվելը) չի անջատում շղթայի մյուս սպառիչները։

Պատկերացրեք երկու լամպ իրար հաջորդաբար միացված են էներգիայի աղբյուրին: Եթե L_1-ն այրվի, ապա շղթան կբացվի, և L_2-ն նույնպես կանջատվի (կամ կդադարի լուսավորել), քանի որ հոսանքն այլևս չի կարող անցնել շղթայով։Զուգահեռ միացում. Պատկերացրեք նույն երկու լամպերը իրար զուգահեռ միացված են նույն աղբյուրին: Եթե L_1-ն այրվի, հոսանքը կշարունակի անցնել շղթայի այն ճյուղով, որտեղ միացված է L_2-ը, և L_2-ը կշարունակի լուսավորել։Այս առավելությունը կիրառվում է, օրինակ, բնակարանների էլեկտրական ցանցերում, որտեղ բոլոր սպառիչները (լամպեր, սարքեր) միացված են զուգահեռ, որպեսզի մեկ սարքի անջատումը չազդի մյուսների աշխատանքի վրա։

2. Ի՞նչ առնչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասում: Նկարագրեք այն փորձը, որը հաստատում է այդ առնչության ճիշտ լինելը:

Զուգահեռ միացված սպառիչներով շղթայի տեղամասի չճյուղավորված մասում գործող ընդհանուր հոսանքի ուժը հավասար է բոլոր ճյուղերում (սպառիչներում) գործող հոսանքի ուժերի (I_1, I_2, I_3…) գումարին։

Սա բխում է լիցքի պահպանման օրենքից (Կիրխհոֆի առաջին կանոնը). քանի որ լիցքը կուտակվել չի կարող հանգույցներում, այնքան լիցք, որքան մտնում է ճյուղավորման հանգույց, պետք է դուրս գա բոլոր ճյուղերով։

Հաստատող Փորձ.

  1. Շղթայի հավաքում. Հավաքել էլեկտրական շղթա, որտեղ հոսանքի աղբյուրին զուգահեռ են միացված երկու կամ ավելի սպառիչներ (օրինակ՝ ռեզիստորներ կամ լամպեր):
  2. Ամպերմետրերի տեղադրում. Տեղադրել երեք ամպերմետր (A, A_1, A_2):
    • A-ն տեղադրել շղթայի չճյուղավորված մասում (մինչև հանգույցը)՝ ընդհանուր հոսանքը չափելու համար:
    • A_1-ը տեղադրել առաջին սպառիչի ճյուղում (I_1):
    • A_2-ը տեղադրել երկրորդ սպառիչի ճյուղում (I_2):
  3. Չափում և համեմատություն. Միացնել հոսանքի աղբյուրը և գրանցել բոլոր երեք ամպերմետրերի ցուցմունքները:
  4. Արդյունքի վերլուծություն. Կփորձը ցույց կտա, որ A ամպերմետրի ցուցմունքը մոտավորապես հավասար է A_1 և A_2 ամպերմետրերի ցուցմունքների գումարին (I ≈ I_1 + I_2), ինչը հաստատում է վերը նշված առնչությունը։

3. Իրար զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար ո՞ր էլեկտրական մեծությունն է նույնը: Ի՞նչ փորձով կարող եք հաստատել, որ ձեր պատասխանը ճիշտ է:

Զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար նույնն է (հավասար է) լարումը: Սա տեղի ունի, քանի որ բոլոր սպառիչների ծայրերը միացված են շղթայի միևնույն երկու կետերին

Հավաքել էլեկտրական շղթա, որտեղ հոսանքի աղբյուրին զուգահեռ են միացված երկու սպառիչ:

Տեղադրել երեք վոլտմետր

V-ն միացնել շղթայի ընդհանուր տեղամասի ծայրերին (հանգույցներին)՝ ընդհանուր լարումը չափելու համար :

V_1-ը միացնել առաջին սպառիչին զուգահեռ :

V_2-ը միացնել երկրորդ սպառիչին զուգահեռ:

Միացնել հոսանքի աղբյուրը և գրանցել բոլոր երեք վոլտմետրերի ցուցմունքները:

Փորձը ցույց կտա, որ բոլոր երեք վոլտմետրերի ցուցմունքները հավասար են (U = U_1 = U_2), ինչը հաստատում է զուգահեռ միացման համար լարման հավասարության կանոնը։

4. Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը: Պատասխանը հիմնավորել՝ օգտվելով 2-րդ հարցի պատասխանից և Օհմի օրենքից:

Զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր դիմադրության հակադարձ մեծությունը հավասար է առանձին սպառիչների դիմադրությունների հակադարձ մեծությունների գումարին:

5. Էլեկտրական շղթայի տեղամասերից մեկն ընդգրկում է 5 Օմ դիմադրությամբ սպառիչ, իսկ երկրորդը՝ 5 Օմ և 10 Օմ դիմադրությամբ իրար զուգահեռ միացված սպառիչներ: Ո՞ր տեղամասի դիմադրությունն է ավելի մեծ: Ինչու՞:

Առաջին տեղամասի դիմադրությունն է ավելի մեծ:

Զուգահեռ միացման դեպքում ընդհանուր դիմադրությունը միշտ փոքր է տվյալ տեղամասում միացված առանձին դիմադրություններից յուրաքանչյուրից։ Երբ սպառիչները միանում են զուգահեռ, շղթային ավելանում է հոսանքի անցման նոր «ուղի», ինչը փաստացի հանգեցնում է ընդհանուր դիմադրության փոքրացմանը (համեմատած նույն սպառիչներից մեկի հետ):Այս դեպքում R_II-ը փոքր է և՛ R_2 = 5 Օմ-ից, և՛ R_3 = 10 Օմ-ից։ Հետևաբար, R_II ≈ 3.33 Օմ -ը փոքր է R_I = 5 Օմ-ից:

1. Էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են տեղի ունենում էլ. շղթայում:

Էլեկտրական շղթայում հիմնականում տեղի է ունենում էլեկտրական էներգիայի փոխակերպում դեպի այլ տեսակի էներգիաներ, որոնք անհրաժեշտ են սպառիչների աշխատանքի համար։ Դրանք կարող են լինել՝

  • Ջերմային էներգիա
  • Լույսի էներգիա
  • Մեխանիկական էներգիա
  • Քիմիական էներգիա

2. Ինչի՞ց է կախված  էլ. շղթայի սպառիչներում անջատված էներգիան:

Սպառիչում անջատված էներգիան կախված է երեք հիմնական մեծություններից:

Հոսանքի ուժից կամ Լարումից,Սպառիչի դիմադրությունից, Հոսանքի անցման ժամանակից:

3. Ինչպիսի՞ն է հոսանքի ուժը հաջորդաբար միացված սպառիչներում, ինչպես նաև դրանք միացնող հաղորդալարերում:

Հաջորդաբար միացված սպառիչներում հոսանքի ուժը նույնն է բոլոր սպառիչներում և շղթայի ամբողջ տեղամասում:

4. Ինչպե՞ս են հաշվում լարումը  հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասում:

Հաջորդաբար միացված սպառիչներից կազմված տեղամասի ընդհանուր լարումը հավասար է առանձին սպառիչների վրա եղած լարումների գումարին։

5.Ինչպե՞ս են որոշում հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի դիմադրությունը:

Հաջորդաբար միացված սպառիչների տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը (R) հավասար է առանձին սպառիչների դիմադրությունների գումարին։

6. Բերել էլ. շղթայի օրինակներ, որտեղ երևում է, սպառիչների զուգահեռ միացման առավելությունը հաջորդականի նկատմամբ:

Հաջորդական միացում. (Թերություն)

  • Եթե միացնեք բոլոր սարքերը (լամպ, հեռուստացույց, սառնարան) հաջորդաբար, և դրանցից մեկը դուրս գա շարքից (օրինակ՝ լամպի թելիկը վառվի), ապա ամբողջ շղթան կխզվի, և բոլոր սարքերը կանջատվեն։
  • Բոլոր սարքերը կաշխատեն տարբեր լարումների տակ (կախված դիմադրությունից), որը նորմալ չէ դրանց համար։

Զուգահեռ միացում. (Առավելություն)

  • Բոլոր սարքերը միացված են միևնույն լարման տակ (օրինակ՝ 220Վ), ինչը պահանջվում է դրանց նորմալ աշխատանքի համար։
  • Եթե սարքերից մեկը դուրս գա շարքից, մյուսների աշխատանքը չի խաթարվի, քանի որ դրանց համար հոսանքի ճանապարհը չի խզվում։

7. Ի՞նչ առընչությամբ են կապված հոսանքի ուժերը զուգահեռ միացված  սպառիչներում և շղթայի չճյուղավորված մասերում:

Զուգահեռ միացման դեպքում ընդհանուր հոսանքի ուժը (I) շղթայի չճյուղավորված մասում հավասար է առանձին զուգահեռ ճյուղերում (սպառիչներում) եղած հոսանքի ուժերի գումարին։

8. Իրար միացված բոլոր սպառիչների համար որ էլեկտրական մեծությունն է նույնը:

Զուգահեռ միացված բոլոր սպառիչների համար ԼԱՐՈՒՄՆ է նույնը:

9.Ինչպե՞ս են որոշում իրար զուգահեռ միացված սպառիչների ընդհանուր տեղամասի դիմադրությունը:

Զուգահեռ միացված սպառիչների տեղամասի ընդհանուր դիմադրության հակադարձ մեծությունը հավասար է առանձին սպառիչների դիմադրությունների հակադարձ մեծությունների գումարին։