1. Ի՞նչ է էվոլյուցիան:

Էվոլյուցիան կենդանի բնության պատմական զարգացման անդարձելի գործընթացն է: Այն արտահայտվում է օրգանիզմների գենետիկական կազմի փոփոխությամբ, նոր հարմարանքների ձևավորմամբ և տեսակների առաջացմամբ կամ անհետացմամբ:

2. Էվոլյուցիայի ինչպիսի՞ ապացույցներ գիտեք:

Հնէաբանական (բրածո մնացորդներ):

Սաղմնաբանական (սաղմերի զարգացման նմանություն):

Համեմատական-անատոմիական (օրգանների կառուցվածքային նմանություն, օրինակ՝ հոմոլոգ և անալոգ օրգաններ, ռուդիմենտներ և ատավիզմներ):

Մոլեկուլային-կենսաքիմիական (ԴՆԹ-ի և սպիտակուցների կառուցվածքի նմանություն):

3. Թվարկե՛ք հնէաբանության ներկայացրած՝ էվոլյուցիայի մասին վկայող փաստերը:

Հին երկրաշերտերում հայտնաբերված բույսերի և կենդանիների քարացած հետքերը կամ մասերը:

Օրգանիզմներ, որոնք միաժամանակ ունեն և՛ հին (նախնի), և՛ նոր (առաջացող) խմբերի հատկանիշներ (օրինակ՝ արխեոպտերիքսը, որը կապող օղակ է սողունների և թռչունների միջև):

Տեսակների հաջորդական փոփոխությունների շղթան ժամանակի ընթացքում (օրինակ՝ ձիու էվոլյուցիոն շարքը):

4. Ինչի՞ մասին է վկայում ողնաշարավորների սաղմերի նմանությունը:

Ողնաշարավորների (ձկների, երկկենցաղների, սողունների, թռչունների և կաթնասունների) սաղմերի զարգացման վաղ փուլերի զարմանալի նմանությունը վկայում է նրանց միասնական ծագման և ընդհանուր նախնի ունենալու մասին: Սա կոչվում է Բերի օրենք կամ սաղմնային նմանության օրենք:

5. Ըստ ձեզ՝ ինչո՞վ են կարևոր էվոլյուցիայի ապացույցները:

Ապացույցները կարևոր են, որովհետև դրանք թույլ են տալիս գիտականորեն հիմնավորել կյանքի զարգացման պատմությունը և հերքել պատահականությունների տեսությունը: Օգնում են հասկանալ կենդանի օրգանիզմների միջև առկա ազգակցական կապերը: Հնարավորություն են տալիս կանխատեսել կենսաբանական համակարգերի հետագա փոփոխությունները, ինչը կարևոր է բժշկության, գենետիկայի և բնապահպանության համար:

1)ABCD զուգահեռագծի մեջ AB = 18, AD = 20, <ABC = 150օ:
Գտե՛ք զուգահեռագծի պարագիծը։ P =76
Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը։ S = 180
Գտե՛ք B գագաթից տարված մեծ բարձրությունը։ h = 10

2)K կետը AB հատվածի կետ է, որում՝ AK : KB = 7/4 : Գտե՛ք AK և KB հատվածների երկարությունը, եթե AB = 33 :

AK = 21

KB = 12

3)O կենտրոնով շրջանագծի AB տրամագիծը և CD լարը հատվում են M կետում: AM = 2, MB = 16 , իսկ CM : MD = 1/2 : Գտե՛ք MD հատվածի երկարությունը։

MD = 8

4)ABC եռանկյունում AB = 8, BC = 11, AC = 14 : Գտե՛ք BK հատվածի երկարությունը, եթե AK-ն A անկյան կիսորդն է:

BK = 4

5)Գտե՛ք |a| = 6, |b| = 8 երկարությամբ վեկտորների սկալյար արտադրյալը, եթե դրանց կազմած անկյունը 60° է:

a × b = 24

6)Ուղղանկյուն սեղանի փոքր հիմքի երկարությունը 4 է, մեծ սրունքի երկարությունը՝ 2, իսկ սուր անկյունը՝ 60°:
Գտե՛ք մեծ հիմքի երկարությունը։ 5
Գտե՛ք միջին գծի երկարությունը։ 4.5
Գտե՛ք սեղանի մեծ անկյան աստիճանային չափը: 90°

7)K կետը AB հատվածի կետ է, իսկ C կետը՝ KB հատվածի:
AK : KC : CB = 2 : 5 : 7: Գտե՛ք AK և CB հատվածների երկարությունը, եթե KC = 15:

AK = 6

CB = 21

1. Ինչպե՞ս է հայտնագործվել բնական ճառագայթաակտիվության երևույթը:

Բնական ճառագայթաակտիվությունը հայտնագործել է ֆրանսիացի գիտնական Անրի Բեքերելը 1896 թվականին: Նա պատահականորեն նկատեց, որ ուրանի աղերը արձակում են անտեսանելի ճառագայթներ, որոնք թափանցում են անթափանց թղթի միջով և լուսանկարչական թիթեղի վրա հետքեր թողնում՝ առանց արտաքին լույսի ազդեցության:

1. Ի՞նչ է ալֆա մասնիկը? Թվարկեք դրա բնութագրերը:

a-մասնիկը հելիումի ատոմի միջուկն է:

• Բաղադրությունը: 2 պրոտոն և 2 նեյտրոն:
• Լիցքը: Դրական է (+2e):
• Թափանցող ունակությունը: Փոքր է:
• Իոնացնող ունակությունը: Շատ մեծ է:

Ի՞նչ է բետտա մասնիկը? Թվարկեք դրա բնութագրերը:

b-մասնիկը մեծ արագությամբ շարժվող էլեկտրոնների հոսք է:

• Լիցքը: Բացասական է (-e):
• Թափանցող ունակությունը: Միջին:
• Զանգվածը: Շատ փոքր է:

4.Ի՞նչ է գամմա մասնիկը? Թվարկեք դրա բնութագրերը:

Ƴ-ճառագայթումը կարճալիք էլեկտրամագնիսական ճառագայթում է:

• Լիցքը: Չունի:
• Թափանցող ունակությունը: Շատ մեծ:
• Արագությունը: Հավասար է լույսի արագությանը:

1. Ի՞նչ է ճառագայթման կլանված բաժնեչափը. և ինչ միավորով է չափվում այն:

Ճառագայթման կլանված բաժնեչափը այն էներգիան է, որը ճառագայթումը հաղորդում է կլանող նյութի միավոր զանգվածին: Միջազգային համակարգում (ՄՀ) չափվում է Գրեյով

1. Ճառագայթման ո՞ր բաժնեչափն է մահացու մարդու համար:

Մարդու համար միանվագ ճառագայթահարման դեպքում մահացու է համարվում մոտ 6 Գրեյ (600 ռադ) և ավելի բաժնեչափը:

1. Ո՞ր օրգան-համակարգերն են հատկապես խոցելի ճառագայթահարման համար և ինչ օգտակար ազդեցություն ունի փոքր բաժնեչափով ճառագայթահարումը:

Խոցելի օրգաններ: Ամենազգայունն են արյունաստեղծ օրգանները (ոսկրածուծ), սեռական գեղձերը և մարսողական համակարգը:

Օգտակար ազդեցություն: Փոքր բաժնեչափերն օգտագործվում են բժշկության մեջ (ռենտգեն, ֆլյուորոգրաֆիա) և թերապևտիկ նպատակներով՝ օրգանիզմի դիմադրողականությունը բարձրացնելու կամ չարորակ բջիջները ոչնչացնելու համար (ճառագայթային թերապիա):

1. Ինչպիսի՞ն են ատոմի և միջուկի բնութագրական չափերը:

Ատոմի չափը: Մոտ 10^{-10} մետր:

Միջուկի չափը: Մոտ 10^{-15} – 10^{-14} մետր: Միջուկը ատոմից փոքր է մոտ 100,000 անգամ:

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջուկը:

Միջուկը կազմված է նուկլոններից:

1. Ո՞ր մեծությունն են անվանում միջուկի զանգվածային թիվ:

Միջուկի զանգվածային թիվը (A) պրոտոնների թվի (Z) և նեյտրոնների թվի (N) գումարն է:

A = Z + N

1. Ի՞նչ է իզոտոպը: Ջրածնի ինչ իզոտոպներ գիտեք:

Իզոտոպները միևնույն քիմիական տարրի այն ատոմներն են, որոնք ունեն նույն թվով պրոտոններ, բայց տարբեր թվով նեյտրոններ:

Ջրածնի իզոտոպներ — Պրոտիում, Դեյտերիում, Տրիտիում:

1.Որոշեք ցրող ոսպնյակի օպտիկական ուժը, եթե նրա կեղծ կիզակետը գտնվում է ոսպնյակից 200 սմ հեռավորության վրա: 

Ցրող ոսպնյակի օպտիկական ուժը -0.5 դպտր է:

2. Ոսպնյակի օպտիկական ուժը 2 դպտր է: Ինչպիսի՞ ոսպնյակ է այն՝ հավաքող, թե՞ ցրող: Որքա՞ն է նրա կիզակետային հեռավորությունը:

Ոսպնյակի տեսակը հավաքող է

Կիզակետային հեռավորությունը 50 սմ(կամ 0.5 մ)

3.Ինչպիսի՞ն է ապակե երկգոգավոր ոսպնյակը:
 ա.  ցրող
բ. իրական
գ. կեղծ
դ. հավաքող

4.Ինչպե՞ս է կոչվում այն կետը, որում ոսպնյակում բեկվելուց հետո հավաքվում են հավաքող ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթները:

Այն կետը, որում հավաքող ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթները հատվում են բեկվելուց հետո, կոչվում է կիզակետ

5. Առարկայի բարձրությունը 70 սմ է, իսկ նրա պատկերի բարձրությունը 52 սմ:Որքա՞ն է ոսպնյակի գծային խոշորացումը:

Ոսպնյակի գծային խոշորացումը մոտավորապես 0.74 է:

6.Որքա՞ն է 0.8 մետր բարձրությամբ առարկայի պատկերի բարձրությունը, եթե ոսպնյակի գծային խոշորացումը 2.5 է: Պատասխանը գրել տասնորդականի ճշտությամբ:

Պատասխան՝ 2.0

1.Նկարագրեք մթնախցիկի կառուցվածքը:

Մթնախցիկը (լատիներեն՝ camera obscura – մութ սենյակ) օպտիկական ամենապարզ սարքն է։ Այն իրենից ներկայացնում է մի փակ, լույս չթափանցող արկղ, որի մի պատին կա փոքրիկ անցք, իսկ հակադիր պատը ծառայում է որպես էկրան (այն կարող է լինել կիսաթափանցիկ թղթից կամ փայլատ ապակուց)։

2. Ի՞նչ նմանություն ունեն լուսանկարչական ապարատի խցիկը և մթնախցիկը: Իսկ որն է դրանց տարբերությունը:

Նմանությունը. Երկու սարքերում էլ պատկերը ստացվում է լույսի ուղղագիծ տարածման շնորհիվ, և երկուսի դեպքում էլ էկրանի վրա ստացվող պատկերը իրական է, փոքրացված և շրջված:

Տարբերությունը. Մթնախցիկում պատկերը ձևավորվում է պարզապես փոքրիկ անցքի միջով անցնող լույսի շնորհիվ (առանց ոսպնյակի), իսկ լուսանկարչական ապարատում անցքի փոխարեն տեղադրված է օբյեկտիվը (հավաքող ոսպնյակների համակարգ), որն ապահովում է շատ ավելի պարզ և պայծառ պատկեր։

3. Նկարագրեք լուսանկարչական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը:

Լուսանկարչական ապարատի հիմնական մասը լույս չթափանցող խցիկն է, որի առջևի մասում տեղադրված է օբյեկտիվը։ Լուսանկարելիս օբյեկտիվը բացվում է, առարկայից եկող լուսային ճառագայթները բեկվում են ոսպնյակների մեջ և խցիկի հետևի մասում գտնվող լուսազգայուն մակերևույթի (ժապավենի կամ թվային սենսորի) վրա առաջացնում են առարկայի փոքրացված, շրջված և իրական պատկերը:

4.Ինչն է կոչվում սևանկար-պատկեր և ինչը արտանկար պատկեր:

Սևանկար (նեգատիվ). Լուսանկարչական ժապավենի վրա ստացված պատկերն է, որտեղ լուսավոր մասերը երևում են մութ, իսկ մութ մասերը՝ լուսավոր։

Արտանկար (պոզիտիվ). Սա վերջնական լուսանկարն է (թղթի վրա կամ էկրանին), որտեղ գույներն ու լուսավորությունը համապատասխանում են իրականությանը։ Այն ստացվում է նեգատիվից՝ լույսն անցկացնելով դրա միջով դեպի լուսազգայուն թուղթը։

5.Ինչպես է կառուցված աչքը:

Եղջերաթաղանթ. Աչքի առջևի թափանցիկ մասը։

Բիբ. Անցք, որի միջով լույսն անցնում է աչքի մեջ։

Ծիածանաթաղանթ. Որոշում է աչքի գույնը և կարգավորում բիբի չափսը։

Ակնաբյուրեղ. Երկուռուցիկ թափանցիկ մարմին (ոսպնյակ)։

Ակնապատյան (ցանցաթաղանթ). Աչքի հետևի լուսազգայուն մասը, որտեղ ձևավորվում է պատկերը։

6.Ինչու է աչքը համարվում օպտիկական համակարգ: Որոնք են այդ օպտիկական համակարգի հիմնական մասերը:

Աչքը համարվում է օպտիկական համակարգ, որովհետև այն բեկում է լույսը և ձևավորում պատկեր։

Հիմնական օպտիկական մասերն են` Եղջերաթաղանթը, Ակնաբյուրեղը, Ապակենման մարմինը: Այս երեքը միասին գործում են որպես մի հավաքող ոսպնյակ, որն առարկայի պատկերը պրոյեկտում է ցանցաթաղանթի վրա։

7. Ի՞նչ է ակոմոդացիան:

Ակոմոդացիան աչքի հարմարվելն է տարբեր հեռավորության վրա գտնվող առարկաները պարզ տեսնելուն։ Երբ մենք նայում ենք մոտիկ կամ հեռու առարկաների, աչքի մկանները սեղմում կամ թուլացնում են ակնաբյուրեղը՝ փոխելով դրա կորությունը (և հետևաբար՝ կիզակետային հեռավորությունը), որպեսզի պատկերը միշտ ընկնի հենց ցանցաթաղանթի վրա։

1.Ինչով են տարբերվում առարկայի իրական և կեղծ պատկերներները:

Իրական պատկերը ձևավորվում է ոսպնյակով անցած լուսային ճառագայթների հատումից: Այն կարելի է ստանալ էկրանի վրա (օրինակ՝ պրոյեկտորի կամ ֆոտոխցիկի դեպքում):

Կեղծ պատկերը ձևավորվում է ճառագայթների շարունակությունների հատումից: Այն հնարավոր չէ ստանալ էկրանի վրա, բայց տեսանելի է աչքով (օրինակ՝ խոշորացույցով նայելիս կամ հայելու մեջ):

2.Որոնք են այն «հարմար» ճառագայթները, որոնց օգնությամբ սովորաբար կառուցում են առարկայի պատկերը ոսպնյակում:

Ոսպնյակում պատկեր կառուցելու համար սովորաբար օգտագործում են հետևյալ երեք ճառագայթներից երկուսը.

1. Օպտիկական կենտրոնով անցնող ճառագայթը, որը չի բեկվում և շարունակում է իր ընթացքը ուղիղ գծով:
2. Գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո անցնում է կիզակետով:
3. Կիզակետով անցնող ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո գնում է գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ:

3.Գրեք բարակ ոսպնյակի բանաձևը:

1/F = 1/d + 1/f

4.Ինչն են անվանում ոսպնյակի խոշորացում: Գրեք խոշորացման բանաձևը:

Ոսպնյակի գծային խոշորացում անվանում են պատկերի բարձրության հարաբերությունը առարկայի բարձրությանը: Այն նշանակվում է G(գամմա) տառով.

5.Ձեռքի տակ ունենալով միանյն քանոն՝ ինչպես կարող եք որոշել հավաքող ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը, եթե օրն արևոտ է:

Արևոտ օրը Արևի ճառագայթները կարելի է համարել զուգահեռ: Հավաքող ոսպնյակը պահեք այնպես, որ Արևի լույսն անցնի դրա միջով և ընկնի որևէ հարթ մակերևույթի վրա: Փոխեք հեռավորությունը մինչև մակերևույթի վրա ստանաք Արևի ամենափոքր և պայծառ կետը (դա կլինի կիզակետը): Քանոնով չափեք հեռավորությունը ոսպնյակից մինչև այդ կետը. դա էլ հենց կլինի կիզակետային հեռավորությունը:

Լրացուցիչ հարցեր՝

• Արևոտ օրերին ծաղիկները սովորաբար չեն ջրում, ինչու?

Տերևների վրա մնացած ջրի կաթիլները գործում են որպես փոքրիկ հավաքող ոսպնյակներ: Դրանք կիզակետում են արևի ճառագայթները տերևի մակերևույթի մի կետում, ինչը կարող է առաջացնել ջերմային այրվածքներ և վնասել բույսը:

• Կարելի է արդյոք սառույցի օգնությամբ կրակ ստանալ?

Այո՛, կարելի է: Եթե սառույցի կտորին տանք երկուռուցիկ ոսպնյակի ձև (այն դարձնենք հարթ և թափանցիկ կենտրոնում հաստ մասով), այն կկարողանա հավաքել արևի ճառագայթները կիզակետում և բռնկել դյուրավառ նյութերը (օրինակ՝ չոր խոտը):

1.Ի՞նչ է ոսպնյակը: Ոսպնյակների ինչ տեսակներ գիտեք:

Ոսպնյակը թափանցիկ մարմին է, որը սահմանափակված է երկու կոր մակերևույթներով կամ մեկ կոր և մեկ հարթ մակերևույթով։Ոսպնյակները լինում են երկու հիմնական տեսակի՝ ուռուցիկ և գոգավոր։

2. Ո՞ր ուղիղն են անվանում ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցք:

Այն ուղիղը, որն անցնում է ոսպնյակը սահմանափակող ոլորտային մակերևույթների կենտրոններով, կոչվում է գլխավոր օպտիկական առանցք։

3. Ո՞ր ոսպնյակներն են կոչվում ուռուցիկ. և որ ոսպնյակները՝ գոգավոր:

Ուռուցիկ են կոչվում այն ոսպնյակները, որոնց մեջտեղի մասն ավելի հաստ է, քան եզրերը։

Գոգավոր են կոչվում այն ոսպնյակները, որոնց մեջտեղի մասն ավելի բարակ է, քան եզրերը։

4. Ի՞նչ է բարկ ոսպնյակը: Որ կետն են անվանում ոսպնյակի օպտիկական կենտրոն: Ի՞նչ հատկությամբ է այն օժտված:

Բարակ է կոչվում այն ոսպնյակը, որի հաստությունը զգալիորեն փոքր է նրա մակերևույթների կորության շառավիղներից։Ոսպնյակի մեջտեղում գտնվող այն կետը, որով անցնող լուսային ճառագայթը չի բեկվում (չի փոխում իր ուղղությունը), կոչվում է օպտիկական կենտրոն (նշանակվում է O տառով)։

5. Ինչո՞վ են իրարից տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակները:

Հավաքող ոսպնյակը (սովորաբար ուռուցիկ) իր վրա ընկնող զուգահեռ ճառագայթները բեկելուց հետո հավաքում է մեկ կետում։

Ցրող ոսպնյակը (սովորաբար գոգավոր) իր վրա ընկնող զուգահեռ ճառագայթները բեկելուց հետո ցրում է տարբեր ուղղություններով այնպես, որ դրանց շարունակություններն են հատվում մի կետում։

6. Ո՞ր կետն է կոչվում հավաքող ոսպնյակի կիզակետ: Իսկ ցրող ոսպնյակի կեղծ կիզակետ?

Կիզակետ (F): Այն կետը, որտեղ բեկումից հետո հատվում են գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթները:

Կեղծ կիզակետ: Ցրող ոսպնյակի դեպքում ճառագայթները բեկվելուց հետո իրարից հեռանում են, սակայն դրանց երկարացումները հատվում են ոսպնյակի առջևում գտնվող մի կետում, որն էլ կոչվում է կեղծ կիզակետ։

7. Ի՞նչ է ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը: Ինչով են տարբերվում հավաքող և ցրող ոսպնյակների կիզակետային հեռավորությունները:

Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնից մինչև կիզակետ եղած հեռավորությունը կոչվում է կիզակետային հեռավորություն:

Հավաքող ոսպնյակի համար այն համարվում է դրական:

Ցրող ոսպնյակի համար այն համարվում է բացասական:

8. Ո՞ր մեծությունն է կոչվում ոսպնյակի օպտիկական ուժ: Ինչ միավորով է այն արտահայտվում, և ինչպես է արտահայտվում այդ միավորը:

Ոսպնյակի կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությունը կոչվում է օպտիկական ուժ:

D = 1/F

Միջազգային համակարգում (ՄՀ) օպտիկական ուժի միավորը դիոպտրիան է (դպտր):1 դպտր-ն այն ոսպնյակի օպտիկական ուժն է, որի կիզակետային հեռավորությունը 1 մետր է:

1. Ի՞նչ է լույսը ըստ Նյուտոնի և ըստ Հյուգենսի:

Նյուտոնը կարծում էր, որ լույսը փոքրագույն մասնիկների՝ կորպուսկուլների հոսք է, որոնք լուսատու մարմնից արձակվում են բոլոր ուղղություններով:

Հյուգենսը պնդում էր, որ լույսը ալիք է, որը տարածվում է հատուկ միջավայրում , նման այն ալիքներին, որոնք առաջանում են ջրի մեջ քար գցելիս:

2. Ո՞ր լուսատու մարմինն են անվանում լույսի կետային աղբյուր:

Լույսի աղբյուրը կոչվում է կետային, եթե նրա չափերը տվյալ պայմաններում (դիտման հեռավորության հետ համեմատած) կարելի է անտեսել: Օրինակ՝ երկնքի հեռավոր աստղերը մեզ համար կետային աղբյուրներ են:

3. Լույսի ի՞նչ բնական և արհեստական  աղբյուրներ գիտեք:

Բնական: Արեգակը, աստղերը, կայծակը, որոշ միջատներ կամ ձկներ:

Արհեստական: Էլեկտրական լամպը, մոմը, լազերը, լապտերը:

4. Ո՞րն է Արեգակի և Լուսնի լուսարձակման տարբերությունը:

Արեգակը լույսի սեփական աղբյուր է. այն ինքնուրույն լույս է արձակում: Լուսինը սեփական լույս չունի. այն պարզապես անդրադարձնում է իր վրա ընկնող Արեգակի լույսը:

5. Ի՞նչ է լույսի ճառագայթը:

Լույսի ճառագայթը այն գիծն է, որի երկայնքով տարածվում է լուսային էներգիան:

6. Ինչպե՞ս է տարածվում լույսը համասեռ միջավայրում:

Թափանցիկ համասեռ միջավայրում լույսը տարածվում է ուղղագիծ:

7. Ո՞ր լույսն է կոչվում անդրադարձած:

Այն լույսը, որը երկու միջավայրերի սահմանին դիպչելով՝ փոխում է իր տարածման ուղղությունը և վերադառնում նույն միջավայրը, կոչվում է անդրադարձած լույս:

8. Ո՞ր անկյունն է կոչվում անկման անկյուն. և որը անդրադարձման անկյուն:

Անկման անկյուն: Ընկնող ճառագայթի և անկման կետում մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունն է:

Անդրադարձման անկյուն: Անդրադարձած ճառագայթի և նույն ուղղահայացի կազմած անկյունն է:

9. Ձևակերպեք լույսի անդրադարձման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, անդրադարձած ճառագայթը և անկման կետում մակերևույթին տարված ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ:

Անդրադարձման անկյունը հավասար է անկման անկյանը՝ alpha = beta:

10. Ո՞ր երևույթն է կոչվում լույսի բեկում:

Լույսի ճառագայթի ուղղության փոփոխությունը մի թափանցիկ միջավայրից մյուսին անցնելիս կոչվում է լույսի բեկում:

11. Ձևակերպեք լույսի բեկման օրենքը:

Ընկնող ճառագայթը, բեկված ճառագայթը և երկու միջավայրերի սահմանին տարված ուղղահայացը գտնվում են նույն հարթության մեջ:

Անկման անկյան սինուսի հարաբերությունը բեկման անկյան սինուսին տվյալ երկու միջավայրերի համար հաստատուն մեծություն է:

12. Անկմա՞ն, թե՞ բեկման անկյունն է ավելի մեծ, երբ լույսը՝ ա. օդից անցնում է ջուր, բ. ջրից անցնում է օդ:

ա. Օդից ջուր անցնելիս: Լույսը անցնում է ավելի խիտ միջավայր, ուստի ճառագայթը մոտենում է ուղղահայացին: Անկման անկյունը մեծ է բեկման անկյունից:

բ. Ջրից օդ անցնելիս: Լույսը անցնում է նվազ խիտ միջավայր, ուստի ճառագայթը հեռանում է ուղղահայացից: Բեկման անկյունը մեծ է անկման անկյունից:

Տեքստային խնդիրների լուծում

1) 72 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 8 ժ, իսկ երկրորը՝ 9ժ:

ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 3 ժամում:

51էջ

բ) Համատեղ աշխատելով նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 340 էջ:

20ժամ

2) 90 էջը մուտքագրելու համար աշխատակիցներից առաջինը ծախսում է 9 ժ, իսկ երկրորդը՝ 10 ժ:

ա) Քանի՞ էջ կարող են նրանք միասին մուտքագրել 4 ժամում:

76էջ

բ) Համատեղ աշխատելով՝ նրանք քանի՞ ժամում կմուտքագրեն 190 էջ:

10ժ

3) Առաջին տակառում կա 100 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 75 լ: Առաջին տակառից օրական դատարկվում է 2 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 1,5 լ:

ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի առաջին տակառը:

50օր

բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

50օր

4)Առաջին տակառում կա 120 լ հեղուկ, իսկ երկրորդում՝ 100 լ: Առաջին տակառից՝ օրական դատարկվում է 3 լ հեղուկ, իսկ երկրորդից 2 լ:

ա) Քանի՞ օր հետո կդատարկվի երկրորդ տակառը:

50օր

բ) Քանի՞ օր հետո տակառների հեղուկները կհավասարվեն:

20օր

5)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 6000 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 30 %-ն է, իսկ մյուսինը` 40 %–ը:

ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

600դրամով

բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

1800դրամ

6)Մի քանի գրքերի համար վճարել են 9000 դրամ: Գրքերից մեկի արժեքը վճարված գումարի 20 %-ն է, իսկ մյուսինը` 30 %-ը:

ա) Առաջին գիրքը քանի՞ դրամով է էժան երկրորդից:

900դր

բ) Որքա՞ն դրամ են վճարել մնացած գրքերի համար:

4,500դր

7)Երկու օրում շտեմարան բերին 300 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 20 %-ը:

ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

250 տոննա

բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում

1/5մասը

8)Երկու օրում շտեմարան բերին 520 տ հացահատիկ, ընդ որում՝ երկրորդ օրը բերեցին առաջին օրը բերածի 30 %-ը:

ա) Քանի՞ տոննա հացահատիկ բերեցին շտեմարան առաջին օրը:

400տոննա

բ) Երկրորդ օրը բերված հացահատիկը առաջին օրվա հացահատիկի ո՞ր մասն է կազմում:

3/10մասը

1. x² + 5x + 6 = 0

x = -2, x = -3

2. x² – 7x + 10 = 0

x = 2, x = 5

3. 2x² + 3x – 2 = 0

x = 1/2, x = -2

4. 3x² – 12x + 9 = 0

x = 1, x= 3

5. x² – 4x – 5 = 0

x = 5, x = -1

6. 4x² + 4x – 8 = 0

x=-2, x = 1

7. x² + 2x – 15 = 0

x= -5, x = 3

8. 5x² – 20x + 15 = 0

x = 1, x = 3

9. 2x² – x – 3 = 0

x = 3/2, = -1

10. x² – 9x + 18 = 0

x = 3, x = 6