Ալիսա Հովհաննիսյանի բլոգ

Author

1. Ի՞նչ է ժառանգական հիվանդությունը։

A) Վարակիչ հիվանդություն
B) Գենետիկ փոփոխություններով պայմանավորված հիվանդություն
C) Վնասվածքից առաջացած հիվանդություն
D) Սննդակարգից կախված հիվանդություն

2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության պատճառը։

A) Բակտերիաները
B) Վիրուսները
C) Գեների փոփոխությունները (մուտացիաները)
D) Ջերմաստիճանը

3. Ո՞ր հիվանդությունն է ժառանգական։

A) Գրիպ
B) Դաունի համախտանիշ
C) Անգինա
D) Թունավորում

4. Ի՞նչ է մուտացիան։

A) Օրգանիզմի աճ
B) Գենի կամ ԴՆԹ-ի փոփոխություն
C) Վիրուսի տարածում
D) Բջջի բաժանում

5. Ի՞նչ է չարորակ նորագոյացությունը։

A) Նորմալ բջիջների աճ
B) Բջիջների անկառավարելի բաժանում
C) Վարակիչ հիվանդություն
D) Վիտամինների պակաս

6. Ո՞րն է քաղցկեղի հիմնական առանձնահատկությունը։

A) Բջիջները չեն բաժանվում
B) Բջիջները շատ դանդաղ են աճում
C) Բջիջները անկառավարելի են բաժանվում
D) Բջիջները մահանում են անմիջապես

7. Ի՞նչ տարբերություն կա բարորակ և չարորակ ուռուցքների միջև։

A) Չկա տարբերություն
B) Բարորակը տարածվում է, չարորակը՝ ոչ
C) Չարորակը կարող է տարածվել ամբողջ մարմնով
D) Բարորակը վտանգավոր է միշտ

8. Ո՞ր գործոնը կարող է նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը։

A) Առողջ սնունդ
B) Ֆիզիկական ակտիվություն
C) Ծխելը
D) Քունը

9. Կարո՞ղ են բոլոր քաղցկեղները ժառանգվել։

A) Այո, բոլորը
B) Ոչ, միայն որոշները
C) Ոչ մեկը
D) Չգիտեմ

10. Ի՞նչ կարելի է անել քաղցկեղի ռիսկը նվազեցնելու համար։

A) Չծխել
B) Անառողջ սնվել
C) Չշարժվել
D) Քիչ քնել

1. Ժառանգականությունը նշանակում է՝
A) Օրգանիզմի աճը
B) Օրգանիզմի հատկությունների փոխանցումը սերունդներին
C) Միջավայրի ազդեցությունը
D) Բջիջների բաժանումը

2. Փոփոխականությունը դա՝
A) Հատկությունների պահպանումն է
B) Նոր հատկությունների առաջացումը
C) Միայն ժառանգական հատկանիշների փոխանցումը
D) Օրգանիզմի մահը

3. Դոմինանտ գենը՝
A) Արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում
B) Չի արտահայտվում
C) Արտահայտվում է նույնիսկ հետերոզիգոտ վիճակում
D) Միշտ ռեցեսիվ է

4. Ռեցեսիվ գենը՝
A) Արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում
B) Միշտ դոմինանտ է
C) Արտահայտվում է ցանկացած դեպքում
D) Չի փոխանցվում սերունդներին

5. Գենոտիպը դա՝
A) Օրգանիզմի արտաքին տեսքը
B) Օրգանիզմի գեների ամբողջությունն է
C) Միայն արտաքին միջավայր
D) Միայն բջիջների կառուցվածքը

6. Ֆենոտիպը դա՝
A) Օրգանիզմի գեների ամբողջությունը
B) Օրգանիզմի արտաքին և ներքին հատկանիշների ամբողջությունն է
C) Միայն ԴՆԹ-ն
D) Միայն քրոմոսոմները

7. Մենդելի առաջին օրենքը կոչվում է՝
A) Անկախ բաշխման օրենք
B) Միակերպության օրենք
C) Տատանումների օրենք
D) Էվոլյուցիայի օրենք

8. Հետերոզիգոտ օրգանիզմը ունի՝
A) Նույն ալելներ
B) Տարբեր ալելներ
C) Ոչ մի ալել
D) Երեք ալել

9. Հոմոզիգոտ օրգանիզմը՝
A) Ունի տարբեր ալելներ
B) Ունի նույն ալելներ
C) Չունի գեներ
D) Ունի միայն մեկ գեն

10. Մենդելի երկրորդ օրենքը վերաբերում է՝
A) Միատեսակությանը
B) Ճեղքավորմանը
C) Մուտացիաներին
D) Էվոլյուցիային

11. Ալելները՝
A) Տարբեր գեներ են տարբեր հատկությունների համար
B) Նույն գենի տարբեր ձևերն են
C) Միայն դոմինանտ են
D) Չեն փոխանցվում

12. Եթե դոմինանտ գենը A է, ռեցեսիվը՝ a, ապա Aa գենոտիպը կլինի՝
A) Հոմոզիգոտ ռեցեսիվ
B) Հոմոզիգոտ դոմինանտ
C) Հետերոզիգոտ
D) Մուտանտ

13. Մենդելի փորձերը կատարվել են՝
A) Մարդկանց վրա
B) Ոլոռների վրա
C) Շների վրա
D) Թռչունների վրա

14. Մենդելի երրորդ օրենքը կոչվում է՝
A) Անկախ բաշխման օրենք
B) Միատեսակության օրենք
C) Ժառանգականության օրենք
D) Մուտացիայի օրենք

15. Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
A) Միայն ֆենոտիպորեն
B) Միայն սոմատիկ բջիջներով
C) Գեների միջոցով
D) Միայն սեռական բջիջներով

8. Հետերոզիգոտ օրգանիզմը ունի՝
A) Նույն ալելներ
B) Տարբեր ալելներ
C) Ոչ մի ալել
D) Երեք ալել

9. Հոմոզիգոտ օրգանիզմը՝
A) Ունի տարբեր ալելներ
B) Ունի նույն ալելներ
C) Չունի գեներ
D) Ունի միայն մեկ գեն

13. Մենդելի փորձերը կատարվել են՝
A) Մարդկանց վրա
B) Ոլոռների վրա
C) Շների վրա
D) Թռչունների վրա

1․Ի՞նչ են մուտացիաները և ինչպիսի՞ փոփոխություններ կարող են առաջացնել օրգանիզմի գենետիկական նյութում։

Մուտացիաները գենետիկական նյութի (ԴՆԹ-ի) կայուն փոփոխություններ են, որոնք կարող են փոխել գեների կառուցվածքը կամ քանակը։ Դրանք կարող են առաջացնել սպիտակուցների փոփոխություն կամ խանգարել դրանց նորմալ աշխատանքը։

2․Ի՞նչ տարբերություն կա գենային, քրոմոսոմային և գենոմային մուտացիաների միջև։

Գենային մուտացիաները վերաբերում են մեկ գենի ներսում փոփոխություններին, քրոմոսոմայինը՝ քրոմոսոմի կառուցվածքի փոփոխություններին (օր.՝ հատվածի կորուստ կամ կրկնապատկում), իսկ գենոմայինը՝ քրոմոսոմների ընդհանուր քանակի փոփոխությանը։

3․Որո՞նք են մուտացիաների առաջացման հիմնական պատճառները (մուտագենները) և ինչ ազդեցություն կարող են ունենալ դրանք օրգանիզմի վրա։

Մուտացիաների հիմնական պատճառներն են մուտագենները՝ ֆիզիկական (ճառագայթում), քիմիական նյութեր և կենսաբանական գործոններ։ Դրանք կարող են վնասել ԴՆԹ-ն և առաջացնել հիվանդություններ կամ այլ փոփոխություններ։

4․Ինչու՞ են որոշ մուտացիաներ վնասակար, իսկ որոշները կարող են նույնիսկ օգտակար լինել օրգանիզմի համար։

Որոշ մուտացիաներ վնասակար են, որովհետև խաթարում են օրգանիզմի նորմալ ֆունկցիաները, իսկ մյուսները կարող են օգտակար լինել՝ օգնելով հարմարվել միջավայրին։

5․Ինչպե՞ս են մուտացիաները նպաստում կենսաբանական բազմազանության և էվոլյուցիայի առաջացմանը։

Մուտացիաները ստեղծում են գենետիկական տարբերություններ օրգանիզմների միջև, ինչը հիմք է բնական ընտրության համար և նպաստում է էվոլյուցիային ու կենսաբանական բազմազանությանը։

Հարց 1

Ինչո՞ւ են որոշ ժառանգական հիվանդություններ (օրինակ՝ հեմոֆիլիան) ավելի հաճախ հանդիպում տղաների, քան աղջիկների մոտ։

Որոշ ժառանգական հիվանդություններ, օրինակ՝ Հեմոֆիլիա, ավելի հաճախ հանդիպում են տղաների մոտ, որովհետև դրանք կապված են X քրոմոսոմի հետ։ Տղաները ունեն մեկ X և մեկ Y քրոմոսոմ (XY)։ Եթե նրանց միակ X քրոմոսոմը պարունակում է հիվանդ գեն, հիվանդությունը անմիջապես արտահայտվում է։ Աղջիկները ունեն երկու X քրոմոսոմ (XX), և եթե մեկը վնասված է, մյուս առողջ X-ը կարող է փոխհատուցել, այդ պատճառով նրանք հաճախ լինում են միայն կրողներ, ոչ թե հիվանդ։

Հարց 2

Եթե մայրը դալտոնիկության գենի կրող է, իսկ հայրը առողջ է, ինչպիսի՞ն կարող են լինել նրանց երեխաները։ Բացատրիր։

Եթե մայրը դալտոնիկության գենի կրող է, իսկ հայրը առողջ է, ապա նրանց տղաների մոտ կա 50% հավանականություն դալտոնիկ լինելու, որովհետև տղաները մորից ստանում են X քրոմոսոմը։ Եթե ստանան հիվանդ գենով X-ը, կլինեն դալտոնիկ։ Աղջիկները հորից ստանում են առողջ X քրոմոսոմ, ուստի հիվանդ չեն լինի, սակայն 50% հավանականությամբ կարող են լինել գենի կրողներ։

Հարց 3

Ի՞նչ է նշանակում «սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշ» և ինչպե՞ս է այն տարբերվում սովորական (աուտոսոմային) ժառանգումից։

«Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշ» նշանակում է, որ տվյալ հատկանիշի գենը գտնվում է սեռական քրոմոսոմում (հիմնականում X-ում)։ Այդ պատճառով այն տարբեր կերպ է արտահայտվում տղաների և աղջիկների մոտ։ Աուտոսոմային ժառանգման դեպքում գենը գտնվում է սովորական քրոմոսոմում և հավասար հավանականությամբ է հանդիպում երկու սեռերի մոտ։

Հարց 4

Ինչո՞ւ է հնարավոր, որ ծնողները լինեն առողջ, բայց երեխան ունենա ժառանգական հիվանդություն։

Ծնողները կարող են լինել առողջ, բայց երեխան ունենա ժառանգական հիվանդություն, եթե ծնողները կրողներ են՝ այսինքն ունեն հիվանդ գեն, սակայն այն չի արտահայտվում։ Եթե երեխան երկու ծնողներից էլ ստանա հիվանդ գենը, հիվանդությունը կարող է զարգանալ։

Հարց 5

Բեր մեկ օրինակ սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունից և բացատրիր, թե ինչպես է այն փոխանցվում սերունդներին։

Սեռի հետ շղթայակցված հիվանդության օրինակ է Դուշենի մկանային դիստրոֆիա։ Այն փոխանցվում է X քրոմոսոմով։ Եթե մայրը կրող է, նրա տղաները կարող են հիվանդանալ, քանի որ ստանում են մոր X քրոմոսոմը։ Աղջիկները սովորաբար լինում են կրողներ, քանի որ ունեն երկրորդ՝ առողջ X քրոմոսոմ։

English Test – Grade 9
Part 1: Vocabulary (10 points)
A. Match the words to their definitions (1–5).
1.Reluctant-Unwilling or hesitant.
2.Significant-Important or meaningful.
3.Consider-To think about something carefully.
4.Embrace-To accept something willingly.
5.Interpret-To understand and explain the meaning of something.
a. To understand and explain the meaning of something
b. Unwilling or hesitant
c. To think about something carefully
d. Important or meaningful
e. To accept something willingly
B. Choose the correct option (6–10).

The teacher asked us to give a _ summary of the story. a) brief b) empty c) loud 1.My friend and I had a _ about which movie to watch.
a) conversation b) nation c) comparison
2.The weather today is very ; it keeps changing every hour. a) stable b) unpredictable c) boring
3.The scientist made an important in her research.
a) discovery b) decoration c) delivery
4.Please __ your homework before you submit it.
a) ignore b) review c) erase
Part 2: Grammar (10 points)
A. Choose the correct verb tense (11–13).
She __ (has studied / studied) English for five years.
When I arrived, they __ (were playing / played) basketball.
If it rains tomorrow, we __ (will stay / stayed) at home.
B. Rewrite the sentence using reported speech (14–15).
“I can help you later,” she said.
→ She said that she could help me later.
1.“Don’t touch that,” the teacher told us.
→ The teacher told us not to touch that.
C. Combine the sentences using a relative clause (16–17).
The girl is my cousin. She won the competition.
→ The girl who won the competition is my cousin.
1.I lost the book. You gave it to me.
→ I lost the book that you gave to me.
Part 3: Reading Comprehension (10 points)
Read the passage and answer questions 18–20.
Passage (original text):
Last summer, Anna joined a volunteer program in her city. Every weekend, she and other teenagers cleaned local parks, planted trees, and helped organize community events. Anna enjoyed working with people who cared about the environment as much as she did. She says the experience taught her responsibility and teamwork, and she plans to participate again this year.
Answer the questions:
What activities did Anna do in the volunteer program?
Anna and other teenagers cleaned local parks, planted trees, and helped organize community events.
Why did Anna enjoy the experience?
Because was working with people who cared about the environment as much as she did.
What did she learn from participating?
She learnt to be responsible and it taught her teamwork.
Part 4: Writing (10 points)
Write a short paragraph (6–8 sentences) on one of the following topics:
A. Describe your favorite place in your city and explain why you like it.
B. Explain how technology has changed the way students learn.